İÇİNDEKİLER
İÇİNDEKİLER ........................................................................................................ i
KISALTMALAR .................................................................................................. vii
GİRİŞ ....................................................................................................................... 1
BİRİNCİ BÖLÜM GEMİ
I. Genel Olarak .................................................................................................. 3
II. Geminin Tanımı ............................................................................................. 6
A. Suda Hareket Yeteneğine Sahip Olması .................................................... 6
B. Yüzme Özelliğinin Bulunması .................................................................. 8
C. Suda Hareketi Gerektiren Bir Amaca Tahsis Edilmesi ............................. 8
D. Pek Küçük Olmaması .............................................................................. 10
E. Araç Olması ............................................................................................. 10
III. Geminin Hukuki Niteliği ............................................................................. 11
IV. Geminin Unsurları ....................................................................................... 13
A. Geminin Asli Unsurları ........................................................................... 13
B. Geminin Bütünleyici Parçaları (Mütemmim Cüz) .................................... 14
C. Geminin Eklentileri (Teferruatı) ............................................................. 15
D. Geminin Tüketim Unsurları ..................................................................... 16
V. Geminin Kimliği (Hüviyeti) ......................................................................... 17
A. Geminin Adı ............................................................................................ 17
B. Geminin Bağlama Limanı ....................................................................... 18
C. Geminin Tabiiyeti – Bayrak .................................................................... 19
1. Türk Bayrağını Çekme Hakkı ve Yükümlülüğü ................................ 20
2. Yabancı Gemilerin Türk Bayrağı Çekmesi ........................................ 21
3. Türk Gemilerinin Yabancı Bayrak Çekmesi ...................................... 21
4. Türk Bayrağı Çekme Hakkının Kullanılması ..................................... 22
D. Tanıma İşareti .......................................................................................... 22
E. Geminin Tonajı ........................................................................................ 22
F. Geminin Sınıfı (Kotası) ........................................................................... 23
VI. Gemi Türleri ................................................................................................. 23
A. Sicile Kayıtlı Gemiler .............................................................................. 24
1. Tescili Zorunlu Gemiler ..................................................................... 24
2. Tescili Caiz Gemiler ........................................................................... 25
B. Sicile Kayıtlı Olmayan Gemiler ............................................................... 25
1. Savaş Gemileri ve Silahlı Kuvvetlere Bağlı Diğer Gemiler ............... 25
2. Sürekli Bir Kamu Hizmetine Özgülenmiş Gemiler ve Kamu Tüzel Kişilerine Ait Gemiler ........................ 27
İKİNCİ BÖLÜM
GEMİ SİCİLLERİ
I. Genel Olarak ................................................................................................. 29
II. Türk Gemi Sicili Organizasyonu ................................................................ 30
A. Milli / Türk Gemi Sicili ........................................................................... 30
B. Gemilerin Sicile Tescili ........................................................................... 31
1. Sicile Tescil Edilebilecek Olan (Tescili Caiz) Gemiler ...................... 31
2. Tescil Yasağı (Tescili Caiz Olmayan Gemiler) .................................. 31
3. Yetkili Sicil Müdürlüğü ...................................................................... 32
4. Tescilin Şekli ...................................................................................... 32
5. Gemi Tasdiknamesi ............................................................................ 33
C. Gemilerin Sicilden Terkini ...................................................................... 33
1. İstek Üzerine Terkin ........................................................................... 33
2. Resen Terkin ....................................................................................... 37
D. Sicil Kayıtları ........................................................................................... 38
1. Kurucu Kayıtlar .................................................................................. 38
2. Açıklayıcı Kayıtlar ............................................................................. 39
3. Sicil Kayıtlarının Alenilik Fonksiyonu ............................................... 40
4. Sicili Kayıtlarının Olumlu Etkisi ........................................................ 40
5. Sicil Kayıtlarının Olumsuz Etkisi ....................................................... 40
6. Hukuki Karineler ................................................................................ 41
7. Sicilin Kamu Güveni Fonksiyonu ...................................................... 41
8. Sicilin Düzeltilmesi, İtiraz ve Şerh ..................................................... 43
a. Sicilin Düzeltilmesi ....................................................................... 43
b. İtiraz .............................................................................................. 45
c. Şerh ............................................................................................... 46
III. Yapı Halindeki Gemilere Mahsus Sicil ....................................................... 49
A. Yapı Halindeki Gemilerin Tescili ............................................................ 50
B. Yapının Sicilden Terkini ......................................................................... 52
IV. Türk Uluslararası Gemi Sicili ..................................................................... 52
A. Sicil Kayıtları ........................................................................................... 53
B. Türk Uluslararası Gemi Sicilinin Hukuki Niteliği ................................... 54
C. Türk Uluslararası Gemi Sicili’ne Tescil .................................................. 54
1. Gemilere İlişkin Şartlar ...................................................................... 54
a. Genel Olarak ................................................................................. 54
b. Yük Gemileri ................................................................................ 55
c. Yolcu Gemileri ............................................................................. 55
d. Açık Deniz Balıkçı Gemileri ........................................................ 56
e. Özel Maksatlı – Özel Yapılı Gemiler ........................................... 56
f. Yatlar ............................................................................................ 56
2. Maliklere İlişkim Şartlar .................................................................... 56
D. Türk Uluslararası Gemi Sicilinden Terkin .............................................. 57
V. Bağlama Kütüğü .......................................................................................... 57
A. Genel Olarak ............................................................................................ 57
B. Bağlama Kütüğünün Kapsamı ................................................................. 58
C. Bağlama Kütüğüne Kayıt ........................................................................ 58
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
GEMİ SATIŞ SÖZLEŞMELERİNİN KURULMASI
I. Tanım ............................................................................................................ 59
II. Sözleşmenin Hukuki Niteliği ....................................................................... 59
A. Gemi Satış Sözleşmesi Tam İki Tarafa Borç Yükleyen Karşılıklı Bir Sözleşmedir ................ 60
B. Gemi Satış Sözleşmesi İradi (Rızai) Bir Sözleşmedir ............................. 60
C. Gemi Satış Sözleşmesi Ani Edimli Bir Sözleşmedir ............................... 61
D. Gemi Satış Sözleşmesi Sebebe Bağlı Bir Sözleşmedir ............................ 61
III. Sözleşmenin Unsurları ................................................................................. 62
A. Sözleşmenin Objektif (Esaslı Noktaları) Unsurları ................................. 62
1. Gemi ................................................................................................... 62
2. Satış Bedeli......................................................................................... 63
3. Anlaşma İradesi .................................................................................. 68
B. Sözleşmenin Sübjektif (Esaslı Noktaları) Unsurları ................................ 68
IV. Sözleşmenin Şekli ......................................................................................... 68
A. Türk/Milli Gemi Sicili Kapsamında Gemi Satış Sözleşmelerinin Şekli .............................................. 68
B. Yapı Sicili Kapsamında Gemi Satış Sözleşmelerinin Şekli ..................... 73
C. Türk Uluslararası Gemi Sicili Kapsamında Gemi Satış Sözleşmelerinin Şekli ..................................... 74
D. Bağlama Kütüğüne Kayıtlı Gemiler Kapsamında Gemi Satış Sözleşmelerinin Şekli ............................ 75
E. Sicili Kayıtlı Olmayan Gemilere İlişkin Satış Sözleşmelerinin Şekli ...... 76
V. Sözleşmenin Tarafları .................................................................................. 76
A. Satıcı ........................................................................................................ 76
B. Alıcı ......................................................................................................... 78
C. Sözleşmeye Etki Eden Diğer Kişiler ........................................................ 78
1. Gemi Alım Satım Brokeri................................................................... 78
2. Kredi Kuruluşları ................................................................................ 79
3. Sınıflama Kuruluşları ......................................................................... 79
VI. Sözleşmenin Kurulması ............................................................................... 80
A. Öneri ........................................................................................................ 81
B. Kabul ........................................................................................................ 82
C. Uygulamada Gemi Satış Sözleşmelerinin Kurulması .............................. 83
VII. Gemi Satış Sözleşmelerinde Yarar ve Hasarın Geçmesi ........................... 85
VIII. Gemi Satış Sözleşmesinin Yabancılık Unsuru İçermesi ........................... 88
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
GEMİ SATIŞ SÖZLEŞMESİ KAPSAMINDA TARAFLARIN HAK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
I. Genel Olarak ................................................................................................. 93
II. Satıcının Borçları .......................................................................................... 93
A. Satıcının Asli Borçları.............................................................................. 93
1. Geminin Zilyetliğini Alıcıya Devir Borcu .......................................... 93
2. Geminin Mülkiyetini Devretme Borcu ............................................... 96
B. Satıcının Yan Borçları.............................................................................. 96
1. Gemiyi Muhafaza Borcu .................................................................... 96
2. Aydınlatma ve Bilgi Verme Borcu ..................................................... 97
3. Gerekli Belgeleri Sağlama Borcu ....................................................... 97
4. Taşıma ve Devir Giderlerini Ödeme Borcu ........................................ 97
C. Satıcının Temerrüdü ................................................................................ 98
1. Ticari Nitelikteki Gemi Satış Sözleşmeleri ........................................ 99
2. Adi (Ticari Olmayan) Gemi Satış Sözleşmeleri ............................... 100
a. Satıcının Temerrüdünün Şartları ................................................. 101
b. Satıcının Temerrüdünün Hüküm ve Sonuçları ............................ 103
D. Satıcının Zapttan Sorumluluğu .............................................................. 105
1. Satıcının Zapttan Sorumluluğunun Şartları ...................................... 108
a. Geminin Zilyetliğinin, Alıcıya, Zabıt Tehlikesi Teşkil Eden Olaydan Önce Devredilmiş Olması ............................................ 108
b. Üçüncü Kişinin Gemi Üzerinde Zapta İlişkin Bir Hakkının Bulunması ................................................................................... 108
c. Üçüncü Kişinin Zabıt Eyleminde Bulunması ............................. 109
d. Alıcının Üçüncü Kişinin Davasını Satıcıya İhbar Etmesi ........... 109
e. Satıcının Zapttan Sorumluluğunu Engelleyen Bir Durumun Bulunmaması .............................................................................. 110
2. Satıcının Zapttan Sorumluluğunun Kapsamı ................................... 111
a. Satıcının Sorumluluğunun Tamamen Zapt Bağlamında Kapsamı ...................................................................................... 111
b. Satıcının Sorumluluğunun Kısmen Zapt Bağlamında Kapsamı ...................................................................................... 112
E. Satıcının Ayıptan Sorumluluğu ............................................................. 113
1. Satıcının Ayıptan Sorumluluğunun Hukuki Niteliği ........................ 116
2. Satıcının Ayıptan Sorumluluğunun Şartları ..................................... 116
a. Ayıptan Sorumluluğun Maddi Şartları ........................................ 116
aa. Gemi Ayıplı Olmalıdır ........................................................ 116
ab. Alıcı Bu Ayıbı Bilmemelidir ............................................... 119
ac. Alıcı Ayıplı Gemiyi Kabul Etmemiş Olmalıdır .................. 120
ad. Ayıp Hasarın Alıcıya Geçmesinden Önce Mevcut Olmalıdır ............................................................................. 120
b. Ayıptan Sorumluluğun Şekli Şartları .......................................... 120
aa. Gemiyi Gözden Geçirme ..................................................... 121
ab. Ayıbı Bildirme ..................................................................... 122
ac. Zamanaşımı Süresine Uyma Yükü ...................................... 123
3. Alıcının Ayıptan Doğan Hakları ...................................................... 124
a. Alıcının Ayıptan Doğan Seçimlik Haklarının Hukuki Niteliği ... 126
b. Alıcının Seçimlik Hakkını Kullanmasının Tabi Olduğu Sınırlamalar ................................................................................. 127
c. Alıcının Sözleşmeden Dönme Hakkı .......................................... 129
d. Alıcının Satış Bedelinin İndirilmesini İsteme Hakkı .................. 131
e. Alıcının Geminin Ayıpsız Bir Benzeri ile Değiştirilmesini İsteme Hakkı ................. 131
f. Alıcının Geminin Ücretsiz Onarılmasını İsteme Hakkı .............. 132
III. Alıcının Borçları ......................................................................................... 133
A. Alıcının Asli Borçları ............................................................................. 133
1. Satış Bedelini Ödeme Borcu............................................................. 133
2. Alıcının Gemiyi Devralma Borcu ..................................................... 133
B. Alıcının Yan Borçları ............................................................................. 134
1. Gemiyi Devralma Giderleriyle Belgeleme Giderlerini Ödeme Borcu ........................... 134
2. Başka Yerden Gönderilen Gemiyi Muhafaza Borcu ........................ 134
3. Taşıma Giderlerini Ödeme Borcu ..................................................... 134
4. Zorunlu ve Faydalı Giderleri Ödeme Borcu ..................................... 135
5. Satıcının Diğer Menfaatlerini Koruma Borcu .................................. 135
6. İfaya Hazırlık Fiillerine Katılma Borcu ............................................ 135
7. Faiz Ödeme Borcu ............................................................................ 135
C. Alıcının Temerrüdü ................................................................................ 135
BEŞİNCİ BÖLÜM
ULUSLARARASI TİP GEMİ SATIŞ SÖZLEŞMELERİ
I. Norwegian Sales Form ............................................................................... 139
II. Nipponsale Form ........................................................................................ 145
SONUÇ ................................................................................................................ 147
KAYNAKÇA ....................................................................................................... 151
EKLER ................................................................................................................ 159