İÇİNDEKİLER
Ö N S Ö Z ...............................................................................................................I
BİRİNCİ BÖLÜM DİSİPLİN HUKUKUNA GİRİŞ
I. DİSİPLİN VE HUKUK KAVRAMI ................................................................... 1
A. DİSİPLİN KAVRAMI..................................................................................... 1
1. Tanımı ........................................................................................................ 1
2. Gerekliliği .................................................................................................. 2
B. HUKUK KAVRAMI ....................................................................................... 4
II. DİSİPLİN HUKUKUNUN KAYNAKLARI ...................................................... 5
A. ASLÎ (BAĞLAYICI) KAYNAKLAR ............................................................. 5
1. Yazılı Kaynaklar ........................................................................................ 5
2. Yazısız Kaynaklar ...................................................................................... 6
B. YARDIMCI (TALÎ) KAYNAKLAR ............................................................... 7
III. DİSİPLİN HUKUKU ........................................................................................... 7
A. DİSİPLİN HUKUKUNUN KAMU HUKUKU İÇİNDEKİ YERİ ................. 7
B. DİSİPLİN HUKUKUNUN NİTELİĞİ ........................................................... 8
C. DİSİPLİN HUKUKUNUN İLKELERİ .......................................................... 9
1. Kanunilik İlkesi ......................................................................................... 9
2. Savunma Hakkı Tanınmadan Ceza Verilemeyeceği İlkesi ....................... 13
3. Yargı Yolu İlkesi ...................................................................................... 13
4. Lehe Hükümler Uygulanması İlkesi ........................................................ 14
5. Ölçülülük İlkesi ....................................................................................... 14
6. Soruşturmanın Gizliliği İlkesi ................................................................. 15
7. Başvuru Yollarının Gösterilmesi İlkesi .................................................... 16
8. Çift Disiplin Yaptırımı Uygulama Yasağı ................................................ 17
İKİNCİ BÖLÜM DEVLET MEMURU VE DİSİPLİN
I. DEVLET MEMURU.......................................................................................... 18
1. Anayasa’ya Göre Memur ......................................................................... 18
2. Devlet Memurları Yasası’na Göre Memur ............................................... 18
3. Türk Ceza Yasası’na Göre Memur ........................................................... 19
4. Memurların ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Yasa’ya Göre Memur ............................................................................... 20
II. DEVLET MEMURLARI YASASI’NA GÖRE DİSİPLİN ............................. 20
III. SÖZLEŞMELİ PERSONELİN DİSİPLİN İŞ VE İŞLEMLERİ ................... 22
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM MEMUR DİSİPLİN SUÇLARI VE CEZALARI
I. DİSİPLİN SUÇLARI ......................................................................................... 24
A. DİSİPLİN SUÇU KAVRAMI ....................................................................... 24
B. DİSİPLİN SUÇUNUN GENEL UNSURLARI............................................. 25
1. Kanuni Unsur ........................................................................................... 26
2. Maddi Unsur ............................................................................................ 27
3. Manevi Unsur .......................................................................................... 28
4. Hukuka Aykırılık Unsuru ......................................................................... 29
II. DİSİPLİN CEZALARI ...................................................................................... 29
A. DİSİPLİN CEZASINA İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR........................... 29
1. Yaptırım Kavramı .................................................................................... 29
2. Ceza Kavramı .......................................................................................... 30
3. Disiplin Cezası Kavramı .......................................................................... 30
B. DİSİPLİN CEZALARININ NİTELİĞİ ......................................................... 32
C. DİSİPLİN CEZALARININ ÖZELLİKLERİ ................................................ 35
Ç. DİSİPLİN CEZALARI İLE CEZA YASALARININ BELİRLEDİĞİ CEZALAR ARASINDAKİ BAĞLANTI ...................................................... 36
1. Adli (Ceza) kovuşturmaya başlanması durumunda, disiplin kovuşturmasının durdurulmasının gerekip gerekmediği .......................... 36
2. Genel affın disiplin kovuşturmasına etkisi ............................................... 37
3. Ceza soruşturmasının zamanaşımı ile düşmesinin disiplin kovuşturmasına etkisi ...................... 37
4. Beraat, mahkumiyet, tecil, düşme ilamlarının disiplin cezalarına etkisi ........................................ 38
III. DEVLET MEMURLARI YASASI’NDA DİSİPLİN SUÇ VE CEZALARI ....................................... 40
A. DİSİPLİN CEZALARININ ÇEŞİTLERİ İLE CEZA UYGULANACAK FİİL VE HALLER ................... 41
1. Disiplin Cezalarının Çeşitleri .................................................................. 41
a. Uyarma .............................................................................................. 41
b. Kınama ............................................................................................... 43
c. Aylıktan Kesme .................................................................................. 44
d. Kademe İlerlemesinin Durdurulması ................................................. 49
e. Devlet Memurluğundan Çıkarma ....................................................... 51
2. Disiplin Cezalarının Verilmesinde Gözönünde Bulundurulacak Hususlar ...................... 60
a. Tekerrür .............................................................................................. 60
b. Aynı Derece Cezanın Üçüncü Uygulanması ...................................... 66
c. Ödül veya Başarı Belgesi Alan Memurlar ......................................... 66
ç. Benzer Fiil ve Haller .......................................................................... 67
d. Kademe İlerlemesinin Durdurulmasında Özel Durum ....................... 67
e. Özel Kanun Hükümlerinin Saklı Tutulması ....................................... 67
B. ÖZEL KANUNLARA GÖRE DİSİPLİN SUÇ VE CEZALARI .................. 68
1. Mal Bildirimi Yasası’nda Yer Alan Suçlar ............................................... 68
2. Kefalete İlişkin Suçlar ............................................................................. 69
3. Harcıraha İlişkin Suçlar ........................................................................... 69
4. Tebligata İlişkin Suçlar ............................................................................ 69
5. Sayıştay Denetimine Tabi Bilgi, Belge ve Defterlerin Verilmemesine İlişkin Suçlar ........... 70
6. İhaleye İlişkin Suçlar ............................................................................... 71
7. Olağanüstü Hal Kanunu Kapsamına Giren Suçlar .................................. 71
8. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu Kapsamına Giren Suçlar ....... 72
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM DİSİPLİN AMİRLERİ VE KURULLARI
I. DİSİPLİN AMİRLERİ ...................................................................................... 73
A. DİSİPLİN AMİRLERİNİN BELİRLENMESİ .............................................. 73
B. DİĞER AMİRLER İLE MİSYON ŞEFLERİNİN YETKİLERİ ................... 75
C. DİSİPLİN AMİRLERİNİN GÖREV VE YETKİLERİ ................................. 76
II. DİSİPLİN KURULU VE YÜKSEK DİSİPLİN KURULLARI ...................... 77
A. DİSİPLİN KURULLARI .............................................................................. 77
1. Disiplin Kurullarının Tespiti .................................................................... 78
a) Merkez Teşkilatındaki Disiplin Kurulu ................................................ 78
b) İl Disiplin Kurulu ................................................................................ 79
c) İl Milli Eğitim Disiplin Kurulu ............................................................ 79
2. Disiplin Kurullarının Görev ve Yetkileri.................................................. 81
B. YÜKSEK DİSİPLİN KURULLARI ............................................................... 81
1. Yüksek Disiplin Kurullarının Oluşturulma Esasları ................................ 82
a) Merkez Teşkilatındaki Yüksek Disiplin Kurulu ................................... 82
b) Mahallî İdarelerin Yüksek Disiplin Kurulu ......................................... 83
III. DİSİPLİN KURULLARININ BAŞKAN VE ÜYELERİNİN GÖREV SÜRESİ İLE
KURULLARDA GÖREVLENDİRİLEMEYECEK OLANLAR .......................................................................................................... 83
A. KURULLARIN BAŞKAN VE ÜYELERİNİN GÖREV SÜRESİ ............... 83
B. KURULLARDA GÖREVLENDİRİLEMEYECEK OLANLAR ................. 83
C. SENDİKA TEMSİLCİSİ ............................................................................... 84
IV. KURULLARIN ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI ........................................ 84
A. DİSİPLİN KURULLARI İLE YÜKSEK DİSİPLİN KURULLARININ ÇALIŞMA ESASLARI ......... 84
B. KURULLARIN GÖRÜŞME USULÜ, TOPLANTI VE KARAR YETER SAYISI ................... 84
C. KARARLARIN YAZILMASI ....................................................................... 86
V. DİSİPLİN CEZALARINDA YETKİ ................................................................ 86
A. YETKİLİ DİSİPLİN AMİRLERİ .................................................................. 86
B. YETKİLİ DİSİPLİN KURULLARI .............................................................. 87
C. YETKİLİ YÜKSEK DİSİPLİN KURULLARI ............................................. 88
Ç. DİSİPLİN KURULU VE YÜKSEK DİSİPLİN KURULUNUN DEĞERLENDİRMESİ NETİCESİNDE YETKİ .......... 88
BEŞİNCİ BÖLÜM DİSİPLİN SORUŞTURMASI
I. SORUŞTURMA KAVRAMI ............................................................................. 89
A. TANIMI VE NİTELİĞİ ................................................................................ 89
B. DİSİPLİN SORUŞTURMASINDA UYULACAK ESASLAR .................... 90
II. DİSİPLİN SORUŞTURMASININ USUL VE ESASLARI ............................. 92
A. İŞLEME KONULMAYACAK İHBAR VE ŞİKÂYETLER ......................... 92
B. DİSİPLİN SORUŞTURMASI AÇILMASI .................................................. 93
1. Genel Olarak ............................................................................................ 93
2. Soruşturmaya Başlama ............................................................................ 94
3. Disiplin Soruşturma Onay ve Görev Emirleri ......................................... 97
4. Soruşturmanın Yürütülmesi ..................................................................... 99
5. Muhakkik (Soruşturmacı) ve Yetkileri .................................................. 103
6. Ceza Kovuşturması ile Disiplin Kovuşturmasının Birarada Yürütülmesi ................. 105
7. Soruşturma Raporu Düzenlenmesi ........................................................ 109
8. Disiplin Soruşturması Yapılan Memurdan Savunma Alınması .............. 114
a. Savunma Hakkı .................................................................................. 114
b. Hakkında Soruşturma Yapılan Memurdan Savunma Alınması .......... 115
C. DİSİPLİN CEZASI VERMEYE YETKİLİ AMİR VE KURULLAR......... 120
Ç. DİSİPLİN CEZASI VERİLMESİ ............................................................... 125
D. DİSİPLİN CEZALARINA İLİŞKİN KARAR SÜRELERİ ........................ 126
E. DİSİPLİN SORUŞTURMA CEZALARINDA ZAMANAŞIMI ................ 126
1. Soruşturmaya Başlamada Zamanaşımı .................................................. 126
2. Ceza Vermede Zamanaşımı ................................................................... 128
F. KARARLARIN İLGİLİLERE TEBLİĞİ .................................................... 130
III. DİSİPLİN KARARLARINA KARŞI İTİRAZ VE YARGI YOLU ............. 130
A. DİSİPLİN KARARLARINA KARŞI İTİRAZ ........................................... 130
B. DİSİPLİN KARARLARINA KARŞI YARGI YOLU ................................. 133
IV. DİSİPLİN KARARLARININ UYGULANMASI ......................................... 133
V. DİSİPLİN CEZALARININ ÖZLÜK DOSYASINDAN SİLİNMESİ ......... 134
ALTINCI BÖLÜM GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMA
I. GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMA KAVRAMI ............................................... 137
A. GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMANIN TANIMI VE NİTELİĞİ................. 139
1. Memurlar Hakkında Görevden Uzaklaştırma Tedbirinin Uygulanması ......... 140
2. Sözleşmeli Personelin Görevden Uzaklaştırılması ................................ 141
B. GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMAYA YETKİLİ AMİRLER ....................... 141
1. Atamaya Yetkili Amirler ........................................................................ 142
2. Bakanlık veya Genel Müdürlük Müfettişleri ......................................... 142
3. Valiler ..................................................................................................... 143
4. Kaymakamlar ......................................................................................... 143
C. GÖREVDEN UZAKLAŞTIRAN AMİRİN SORUMLULUĞU ................. 144
Ç. CEZA KOVUŞTURMASI SIRASINDA GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMA.................... 144
D. GÖREVDEN UZAKLAŞTIRILAN MEMURLARIN HAKLARI VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ ............. 146
1. Genel Haklar .......................................................................................... 146
2. Mali ve Sosyal Haklar............................................................................ 146
E. GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMA ÖNLEMİNİN KALDIRILMASI .......... 153
1. Uzaklaştırma Önleminin Kaldırılması ................................................... 154
2. Memurun Göreve Başlatılmasının Zorunlu Olduğu Haller .................... 155
3. Görevden Uzaklaştırma Önleminin Kaldırılmasında Amirin Takdiri .................................................................................................... 158
4. Görevden Uzaklaştırma Süresi .............................................................. 159
II. BELEDİYE PERSONELİNİN DURUMU ..................................................... 160
III. GÖREVDEN UZAKLAŞTIRMA İŞLEMİNE İTİRAZ ............................... 162
YEDİNCİ BÖLÜM MEMURLAR HAKKINDA CEZA SORUŞTURMASI / KOVUŞTURMASI VE YARGILAMA
I. GENEL OLARAK ........................................................................................... 164
II. DİSİPLİN SORUŞTURMASI / KOVUŞTURMASI .................................... 165
A. SORUŞTURMA/KOVUŞTURMALARDA YÖNTEM ............................. 165
B. MEMURLAR HAKKINDA ÖZEL SORUŞTURMA YAPILMASININ NEDENLERİ ................................................................. 166
1. İdari Bağımsızlığın Korunması ............................................................. 167
2. Devlet İşlerinin Selametle Yürütülmesi ................................................. 167
3. Memur Suçlarının Tespitinin Uzmanlığı Gerektirmesi .......................... 168
C. SORUŞTURMA TÜRLERİ ........................................................................ 168
III. MEMURLAR HAKKINDA CEZA SORUŞTURMASI / KOVUŞTURMASI .......................................................................................... 169
A. GENEL HÜKÜMLERE GÖRE CEZA KOVUŞTURMASI ...................... 170
B. 3628 SAYILI YASA HÜKÜMLERİNE GÖRE CEZA KOVUŞTURMASI ..................................................................................... 171
C. 4483 SAYILI MEMURLARIN VE DİĞER KAMU GÖREVLİLERİNİN YARGILANMASI HAKKINDA
YASA’YA GÖRE SORUŞTURMA .............................................................................. 173
IV. MEMURLARIN YARGILANMASI YÖNTEMİ .......................................... 174
A. İZNE BAĞLI YARGILANMA ................................................................... 174
1. 4483 Sayılı Memurların ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun’a Göre .................................................. 174
a) 4483 Sayılı Yasa’ya Göre Süreç ........................................................ 174
b) TCK’da Yeralan 4483 Sayılı Yasa’ya Tabi Memur Suçları ............... 186
c) Özel Kanunlarda Yeralan 4483 Sayılı Yasa’ya Tabi Suçlar ............... 188
2. Diğer Yasalardaki İzne Bağlı Yargılama ................................................ 190
B. DOĞRUDAN YARGILANMA .................................................................. 190
1. 3628 Sayılı Yasa’da Yer Alan Suçlar ..................................................... 191
2. Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar ............................................................ 191
3. Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu Kapsamına Giren Suçlar ..................................................................................................... 192
4. 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Yasa’da Yazılı Suçlar ............................................................. 192
5. İcra ve İflas Kanunu Kapsamına Giren Suçlar ...................................... 192
6. Din Görevlilerinin İdari Görevleri Dışında Kalan Eylemleri ................ 193
7. Milli Korunma Kanunu’nun Uygulanmasıyla İlgili Suçlar ................... 193
8. Sivil Savunma ile İlgili Suçlar ............................................................... 193
9. Adliyeye İlişkin Suçlar .......................................................................... 193
10. Ağır Cezayı Gerektiren Suçüstü Hali .................................................... 194
11. Soruşturulması ve Kovuşturulması Şikayete Bağlı Suçlar .................... 194
EKLER DİSİPLİN İLE İLGİLİ TEMEL MEVZUAT
ATATÜRK ALEYHİNE İŞLENEN SUÇLAR HAKKINDA KANUN .................... 199
CEZA MUHAKEMESİ KANUNU .......................................................................... 200
DEVLET MEMURLARI KANUNU (İlgili Hükümler) .......................................... 210
İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU (İlgili maddeler) ................................... 222
MAL BİLDİRİMİNDE BULUNULMASI, RÜŞVET VE YOLSUZLUKLARLA MÜCADELE KANUNU ............ 227
MEMURLAR VE DİĞER KAMU GÖREVLİLERİNİN YARGILANMASI HAKKINDA KANUN .............................................................................................. 236
DEVLET MEMURLARI DİSİPLİN YÖNETMELİĞİ ........................................... 243
İçişleri Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığının 4483 Sayılı Kanunla İlgili Genelgesi................... 260
SORUŞTURMAYA İLİŞKİN BAZI BELGELERİN DÜZENLEMESİ İLE İLGİLİ ÖRNEKLER
Ek 1: Disiplin Soruşturma Emri ............................................................................ 270
Ek 2: Disiplin Soruşturma Emri ............................................................................ 271
Ek 3: Savunma İstemi ............................................................................................. 272
Ek 4: İfade Tutanağı ............................................................................................... 273
YARARLANILAN KAYNAKLAR ................................................................. 275